Goes

In Goes, in het hart van Zeeland, staat een oude boerderij met een karakteristiek erf. Door de stadsuitbreidingen van de afgelopen eeuw maakt deze boerderij geen deel meer uit van het buitengebied, maar is zij geleidelijk opgeslokt door de stad. De kleinschalige akkers hebben hun oorspronkelijke functie verloren en het erf ligt er verlaten bij. Het moment is aangebroken om deze bijzondere plek opnieuw te waarderen en haar betekenis voor de stad te herontdekken.

  • Projectnaam

    Van wal steken in Goes

  • Locatie

    Goes

  • Programma

    Verkenning voor het invullen van voormalig boerenerf

  • Marck Met

    Privé

De aanpak

  • 1
    Ambitie
  • 2
    Analyse & Onderzoek
  • 3
    Verkenning

De ambitie

De kleinschalige akkers hebben hun oorspronkelijke functie verloren en het erf ligt er verlaten bij. De huidige eigenaren stellen de vraag wat deze plek, met haar erf, schuur en woning, vandaag de dag kan betekenen. Dit onderzoek verkent, los van het geldende bestemmingsplan, de ruimtelijke en stedenbouwkundige mogelijkheden van het erf in zijn huidige context. Door te kijken naar ligging, schaal, geschiedenis en omgeving wordt onderzocht welke richtingen denkbaar zijn, zonder deze bij voorbaat vast te leggen. Het doel is niet het formuleren van een eindbeeld, maar het openen van een onderzoek naar potenties, relaties en ontwikkelrichtingen.

De huidige bestemming in het bestemmingsplan laat weinig ruimte voor verdere ontwikkeling en benutting van het boerenerf. De ambitie is dan ook om hierin meer ruimte te creëren. Uit het onderzoek moet blijken welke invulling het meest passend is voor het boerenerf.

Het boerenerf anno 2025

Een klein weiland met vervallen schuur.
Een klein weiland met vervallen schuur.
Woonhuis en schuur gezien vanaf de achterzijde van het boerenerf.
Woonhuis en schuur gezien vanaf de achterzijde van het boerenerf.
Grote schuur met kenmerkende rode scharnieren en witte raamomlijstingen.
Grote schuur met kenmerkende rode scharnieren en witte raamomlijstingen,
De oude boomgaard met verschillende fruit- en notenbomen.
De oude boomgaard met verschillende fruit- en notenbomen.
a
1 van 4

Analyse & Onderzoek van de context

Op de kaart, zoals hiernaast, is goed te zien hoe de stad Goes de afgelopen honderd jaar is gegroeid van een vestingstad met bastions tot een hedendaagse stad met bijna 30.000 inwoners. De eerste groei ontstaat langs de randen van de vesting en later ook langs de uitvalswegen, zoals aan de ‘s-Gravenpolderseweg wat de project locatie is. Pas vanaf halverwege de vorige eeuw worden ook stukken landbouwgrond gevuld met woningbouw en vooral in de laatste tientallen jaren heeft woningbouw het voormalige boerenland rondom het boerenerf steeds verder vervangen.

De ’s-Gravenpolderseweg wordt gekenmerkt door typische lintbebouwing, die ook duidelijk herkenbaar is op de kaart. De bebouwing bestaat uit een bonte verzameling gebouwen uit verschillende tijdperken en in uiteenlopende stijlen, maar met een gemeenschappelijke rooilijn. De nieuwere, achtergelegen wijken kennen juist een meer eenduidige opzet, met uniforme rijenhuizen en geschakelde woningen. Het boerenerf vormt een schakel tussen deze recente woninguitbreidingen en het voormalige agrarische landschap waar het ooit deel van uitmaakte.

De straat fungeert ook nu nog als een van de belangrijkste toegangswegen tot de stad en heeft daarmee het karakter van een typische autoweg met een losliggend fietspad. Enerzijds biedt de straat toegang tot de stad, anderzijds vormt zij een belangrijke route richting het ziekenhuis van Goes en de A58. Ter hoogte van de projectlocatie is de straat aan beide zijden voorzien van essenbomen, een inheemse boomsoort die bijdraagt aan de ecologische waarde en het groene profiel van het gebied. Deze bestaande groenstructuur kan richtinggevend zijn voor toekomstige ontwikkelingen, bijvoorbeeld in de positionering van bebouwing, erfafscheidingen en openbare ruimte.

 

De groei van Goes vanaf 1900 tot nu. Data vervaardigd via https://www.bouwjarenkaart.nl/

Analyse & Onderzoek van het boerenerf

Het boerenerf beschikt over een aantal kenmerkende karaktereigenschappen die het onderscheiden van de omliggende percelen. In vergelijking met de overige kavels aan de straat betreft het een relatief groot en breed perceel, met twee duidelijk herkenbare bouwwerken: het woonhuis en de naastgelegen schuur. Een tweede, verder naar achteren gelegen schuur verkeert in vervallen staat en is vanaf de straat nauwelijks waarneembaar.

De aanwezige boomgaard draagt in belangrijke mate bij aan het karakter en de herkenbaarheid van het erf binnen het straatbeeld. Daarnaast bevindt zich op het perceel een kleinschalig akkertje dat niet langer in gebruik is, maar nog steeds leesbaar is als open ruimte en daarmee een onderscheidende plek vormt binnen de verder verdichte straatwand.

Het erf kent meerdere ontsluitingen: twee toegangen vanaf de straat voor gemotoriseerd verkeer en een toegang via het Rossinipad. Daarnaast is er een kleinschalige voetgangersentree die direct naar het woonhuis leidt. Deze gelaagde ontsluiting onderstreept het informele en open karakter van het erf.

 

Kenmerken van het boerenerf

De kavel is 2.430 vierkantemeter groot.
De kavel is 2.430 vierkantemeter groot.
De aangrenzende kavels zijn allemaal een stuk kleiner.
De aangrenzende kavels zijn allemaal een stuk kleiner.
Er staan meerdere gebouwen op de kavel, namelijk het woonhuis (hoofdgebouw), een hoofdschuur en twee kleinere bijgebouwen.
Er staan meerdere gebouwen op de kavel, namelijk het woonhuis (hoofdgebouw), een hoofdschuur en twee kleinere bijgebouwen.
Duidelijk is nog zichtbaar de akker aan de noordzijde van de kavel en de boomgaard aan de zijde van de kavel.
Duidelijk is nog zichtbaar de akker aan de noordzijde van de kavel en de boomgaard aan de zijde van de kavel.
Momenteel zijn er meerdere toegangen tot de kavel. Twee aan de ‘s Gravenpolderseweg, een aan het Rossinipad en een voetgangerstoegang voor het woonhuis.
Momenteel zijn er meerdere toegangen tot de kavel. Twee aan de ‘s Gravenpolderseweg, een aan het Rossinipad en een voetgangerstoegang voor het woonhuis.
a
1 van 5

De verkenning in zes scenario's

  • 1
    Het is goed zoals het is
  • 2
    Twee kavels
  • 3
    Een nieuwe schuur
  • 4
    Twee schuren
  • 5
    Vier villa's
  • 6
    Rijenwoning

Het is goed zoals het is

In deze situatie blijft alles zoals het nu is. Het perceel wordt gebruikt door één woning en er vinden geen ingrepen plaats aan bebouwing of terrein. De bestaande woning blijft behouden en er is geen sprake van sloop. Het totale perceel heeft een oppervlakte van 2.430 m². De bestaande inritten blijven ongewijzigd en parkeren vindt plaats op eigen terrein. Deze situatie past volledig binnen het huidige bestemmingsplan, waardoor geen planologische aanpassingen nodig zijn.

Twee kavels

Op het eerste gezicht verandert er weinig aan het bestaande beeld, maar de kavel wordt opgesplitst in twee afzonderlijke delen. Hierdoor ontstaan twee woningen op het perceel. De bestaande woning blijft behouden en er kan eventueel een schuur worden gesloopt om ruimte te maken voor een nieuwe woning. De kavel voor de schuur heeft een oppervlakte van circa 1.275 m² en de kavel voor de woning circa 1.155 m². Voor het bestaande woonhuis is een eigen inrit nodig, terwijl parkeren op eigen terrein blijft plaatsvinden. Het lijkt erop dat de huidige schuur en de woning samen binnen één bebouwingsvlak met de bestemming wonen liggen.

Een nieuwe schuur

Door de bestaande schuur te vervangen door een rij woningen die qua uitstraling en architectuur aansluiten bij de huidige schuur, ontstaat de mogelijkheid om meerdere woningen te realiseren. De rij bestaat uit vijf schuurwoningen met een breedte van circa 5,4 meter, een gangbare maat voor rijwoningen. Elke woning heeft een grondoppervlak van ongeveer 45 m², waarbij de totale woonoppervlakte groter is door de aanwezigheid van een verdieping. De achtertuinen hebben een diepte van circa 25,5 meter. Om het erfkarakter te behouden blijft aan de straatzijde een gemeenschappelijk erf aanwezig, bijvoorbeeld ingericht met parkeervoorzieningen. In totaal omvat het plan zes woningen, inclusief de bestaande woning. De schuur wordt gesloopt om ruimte te maken voor de nieuwe bebouwing. De kavels voor de schuurwoningen zijn circa 185 m² per woning, met daarnaast een woningkavel van 1.155 m² en een gemeenschappelijk erf van ongeveer 350 m². De woningen maken gezamenlijk gebruik van de bestaande inritten en parkeren gebeurt op eigen terrein. Omdat de nieuwe schuur buiten de aangewezen bouwgrond wordt geplaatst, is een aanpassing van het bestemmingsplan noodzakelijk.

Twee schuren

In deze opzet wordt het beschikbare terrein efficiënter benut. Door achter de eerste rij schuurwoningen een tweede rij te plaatsen en de achtertuinen minder diep te maken, ontstaat ruimte voor extra woningen. In totaal kunnen acht schuurwoningen worden gerealiseerd, elk met een breedte van circa 5,4 meter. De parkeergelegenheid bevindt zich achter de tuinen van de voorste woningen. De tweede rij woningen krijgt tuinen op het zuidwesten die overlopen in de bestaande boomgaard. De begane grond van de schuurwoningen beslaat ongeveer 45 m² en de achtertuinen zijn minder diep dan in de vorige variant. Samen met de bestaande woning komt het totaal aantal woningen uit op negen. Alleen de privé-tuinen behoren tot het individuele eigendom; het overige deel van het erf, zoals de boomgaard en de randen langs de ’s Gravenpolderseweg en het Rossinipad, blijft gemeenschappelijk. Alle woningen maken gebruik van de bestaande inritten en parkeren op eigen terrein. Ook hier is een aanpassing van het bestemmingsplan nodig omdat de nieuwe schuren buiten de aangewezen bouwgrond vallen.

Vier villa´s

Er kan ook gekozen worden voor een volledig andere invulling van de locatie, waarbij het bestaande karakter wordt losgelaten. In deze variant worden vier vrijstaande woningen gerealiseerd op het perceel. De bestaande woning kan daarbij behouden blijven en onderdeel uitmaken van het totaal. De schuur wordt gesloopt en eventueel ook het huidige woonhuis. Het totale perceel van 2.430 m² wordt verdeeld in vier gelijkwaardige kavels van circa 600 m², met afmetingen van ongeveer 13 bij 45 meter per kavel. De woningen hebben een oppervlakte van circa 150 m² exclusief zolder. Voor elke woning zijn nieuwe inritten nodig en parkeren vindt plaats op eigen terrein. Deze ontwikkeling past niet binnen het huidige bestemmingsplan.

Rijenwoningen

In deze variant wordt eveneens afstand genomen van het huidige karakter van de locatie, maar in plaats van vrijstaande woningen wordt gekozen voor een compacte rijbebouwing. Op het perceel kunnen tien rijwoningen worden gerealiseerd. Hiervoor wordt alle bestaande bebouwing gesloopt. Het terrein wordt volledig opgedeeld in gelijkwaardige kavels van circa 240 m², met een afmeting van ongeveer 5,2 bij 45 meter per woning. De woningen hebben een oppervlakte van circa 100 m² exclusief zolder. Voor de ontsluiting zijn extra inritten noodzakelijk en parkeren gebeurt op eigen terrein. Ook deze ontwikkeling is niet opgenomen in het geldende bestemmingsplan.

De optie met Twee Schuren heeft de meeste potentie.

De optie met de meeste potentie voor zowel de woningbehoefte als de woonkwaliteit en de kwaliteit van de directe omgeving is de optie ‘Twee Schuren’. In deze variant behoudt het boerenerf zijn karakter, onder andere door de aanwezigheid van een grote gedeelde erfruimte met boomgaard. Door het gebruik van dit gedeelde erf blijft het aantal toegangen gelijk, wat bijdraagt aan rust en overzichtelijkheid. Daarnaast beschikken alle woningen over een eigen privétuin.

Voor de architectuur van de schuurwoningen ligt het voor de hand aan te sluiten bij de kenmerken en bouwtradities van schuren op het Zeeuwse platteland. Denk hierbij aan wit omlijste gevelopeningen en een donkere houten gevelbekleding, die samen zorgen voor een herkenbare, ingetogen en landschappelijk passende uitstraling.

Beeld ideeën voor de schuurwoningen

a
1 van 3

Ook werken
Met Marck?

Neem contact op